Sytuacja prawna
Sytuacja prawna niewolników była różna w różnych krajach i okresach historycznych, niemniej jednak istota niewolnictwa sprowadza się do tego, iż właścicielowi przysługuje pełnia władzy nad niewolnikiem (zazwyczaj włącznie z prawem zabicia go) więcej
Niewolnictwo a inne formy zależności
Najważniejszą cechą wyróżniającą system niewolniczy od innych stosunków zależności (np. poddaństwa osobistego chłopów) był fakt, iż niewolnik był zawsze rzeczą także z punktu widzenia państwa więcej
Ekonomiczny aspekt niewolnictwa
Niewolnictwo niemal zawsze ma na celu aspekt gospodarczy – sprowadza się do zmuszania niewolnika do nieodpłatnej pracy na rzecz właściciela, choć istnieją od tej zasady wyjątki (np. niewolnice-nałożnice właściciela w krajach islamskich) więcej
Niewolnictwo w starożytnym Rzymie
Największe znaczenie gospodarcze niewolnictwo zdobyło na terenie Italii i Sycylii w okresie od III w. p.n.e. do II w. n.e., kiedy to praca niewolników miała decydujące znaczenie we wszystkich ważnych gałęziach gospodarki (rolnictwo, rzemiosło, górnictwo, większość usług. Takiej sytuacji sprzyjała niska cena niewolników spowodowana licznymi toczonymi przez Rzym wojnami, podczas których brano do niewoli jeńców oraz część ludności podbitego kraju sprzedawano w niewolę (np. po podboju Galii na rzymski rynek trafić miało – wg niektórych źródeł – nawet milion niewolników) więcej
Niewolnictwo w średniowiecznej Europie
Niewolnictwo praktykowane było również w okresie średniowiecza. Jeszcze we wczesnym średniowieczu liczba osób będących niewolnikami była stosunkowo duża, a niewolnicy odgrywali dużą rolę gospodarczą (choć nieporównanie mniejszą niż w starożytności). Istnieją szacunki, że w Europie Zachodniej za czasów Karola Wielkiego (przełom VIII i IX wieku) nawet 20% ludności stanowiły osoby z prawnego punktu widzenia będące niewolnikami, aczkolwiek ich położenie nie przypominało stereotypowych wyobrażeń o niewolnikach, gdyż w zasadzie życie większości z nich nie różniło się od życia chłopów więcej
Niewolnictwo w krajach islamu w średniowieczu i na początku epoki nowożytnej
W krajach islamskich niewolnictwo w średniowieczu odgrywało większą rolę, niż w kręgu cywilizacji europejskiej. W przeciwieństwie do Europy, wraz z rozwojem feudalizmu niewolnictwo nie traciło na znaczeniu i nie zanikało, lecz oba te systemy – feudalny i niewolniczy, istniały równocześnie więcej
Niewolnictwo na ziemiach polskich w średniowieczu
Także na terytorium państwa polskiego do końca średniowiecza istnieli niewolnicy. Ich liczba nie była znaczna i dlatego nie odgrywali oni dużego znaczenia gospodarczego; rekrutowali się głównie z jeńców wojennych, i służyli jako czeladź, pracownicy w kopalniach, oraz osadzani na roli chłopi więcej